Hoe JCK een tour-app ontwikkelt die door meerdere musea gebruikt kan worden

De app wordt dan ook altijd gezamenlijk ervaren, dialoog staat echt centraal. De app bestaat uit een interactieve route met vragen en opdrachten die je met een groepje bezoekers doorloopt. Door middel van vragen en zoekopdrachten worden de jonge bezoekers geprikkeld na te denken over persoonlijke relevantie en verborgen verhalen.  

Met ondersteuning vanuit Cultuurloket DigitALL werd de bestaande app doorontwikkeld tot een digitaal product voor en door meerdere musea. In deze fase is ook Proefkolonie in Frederiksoord betrokken. Cultuurloket DigitALL sprak projectleider Nanne Brouwer over het project, en de kansen en uitdagingen van een deelbaar digitaal product in de culturele sector.  

Kan je iets vertellen over het traject, en waar jullie nu staan? 

Ruim twee jaar geleden was er vanuit JCK behoefte aan een digitaal lesprogramma voor in de Portugese Synagoge: de soft- en hardware van de tour die toen gebruikt werd, werkte niet meer. Ik werd betrokken als projectleider om iets te maken dat voor langere tijd mee zou gaan. Ook werd er op dat moment werd gewerkt aan de opening Holocaustmuseum. Dat gaf een extra push om iets te maken dat op verschillende plekken ingezet kon worden. We besloten daarom de ontwikkeling van het lesprogramma breder te trekken. De wens ontstond om iets te maken voor meerdere organisaties, dat voor een breder publiek ingezet kon worden. Niet alleen scholen, maar ook gezinnen met kinderen, een uitdagende doelgroep voor musea. 

We ontwikkelden de eerste tour op tablet formaat, die als interactieve gids fungeert door de tentoonstelling. Dit deden we samen met ontwikkelaar Greenberry. De tour wordt gedaan in kleine groepjes en tijdens de tour worden gebruikers uitgenodigd met elkaar het gesprek aan te gaan over de verhalen, personen en objecten uit de tentoonstelling. De tour bestaat uit tekst, beeld en ook audio en video. Vorig jaar hebben we een eerste versie getest met families met kinderen, met positief resultaat en goede feedback. Dat was voor ons de laatste zet om voor de doorontwikkeling te gaan, samen met museale partners.  

Hoe ziet zo’n ontwerpoces eruit, met meerdere musea?  

We werken nu samen met Museum De Proefkolonie in Frederiksoord, Drenthe. Samen met dit museum en de technisch partner onderzoeken wat er nodig is om een tour aan te bieden aan de bezoekers van het museum, op hun eigen smartphone. We ontwikkelen in deze fase een prototype van een functioneel UX design en een CMS waarbij alle organisaties toegang krijgen tot een eigen omgeving. Het wordt een CMS met meerdere clients, en we werken zoveel mogelijk open source.  

Museum De Proefkolonie is een heel andere organisatie dan Joods Cultureel Kwartier, zowel operationeel als inhoudelijk. Zo werken er bij de Proefkoloie 6 mensen, en bij JCK ongeveer 75. Dat geeft een super interessante nieuwe use case voor de app. In cocreatiesessies zoeken we naar de verbinding en naar de cruciuale elementen en vereisten voor de app, zodat beide partijen deze kunnen gebruiken, en blijven kunnen gebruiken. We moeten dus keuzes maken, functioneel en in de techniek, om kleinere musea aan boord te kunnen houden.  

Hoe ziet de samenwerking eruit, zowel nu als in de toekomst? 

Het doorontwikkelen en bestendigen zijn nieuwe rollen, voor mij als projectleider en voor Geenberry als technisch ontwikkelaar. Normaal gesproken verlenen wij diensten en zetten we zelf iets op, wat de klant vervolgens overneemt. Het was even wennen om te werken via het SAAS model, Software As A Service. Dat zijn we niet gewend, maar daar vraagt de levensvatbaarheid project wel om.  

We doen nu reguliere onderhoudswerkzaamheden: hosting, repareren en onderhouden van de app. Maar je wilt het product ook in de toekomst doorontwikkelen en verbeteren, daarvoor zijn financiële investeringen nodig. We onderzoeken nu hoe we het product kunnen omvormen tot een culturele business case. Daar moeten we het nu over hebben, ook als groeimodel als er straks meer musea aanhaken.  

Hoe is het product deelbaar?  

Aansluiten is in theorie al mogelijk. Eind 2025 ligt er een ontwerp dat gevuld kan worden. Wel gaan we het prototype eerst testen; zowel op technisch vlak als met content. We focussen ons nu op de verschillende typen content die nodig zijn, zodat we daar begin 2026 mee kunnen testen. Feedback op de inhoud, zoals ‘Hoe stel je een vraag?’, ‘Welke vragen stel je?’ en ‘Welke antwoorden krijg je?, komt in de volgende fase. 

Heb je tips voor andere aanvragers?  

Het is niet erg om het over geld te hebben, dat is juist nodig! Zorg dat er vanaf het begin iemand is die de kar trekt, en dat duidelijk is wie er verantwoordelijk is voor de exploitatie van het product. En commitment is extreem belangrijk, voor een langere periode. Ook dat is voor veel partijen vaak spannend, en dus goed om het over te hebben. Wees transparant, eerlijk en deel je ervaringen met je partners.