Stap 1: vooronderzoek

ILFU werkte met studenten van de Hogeschool van de Kunsten Utrecht om het platformconcept uit te werken, met een uitwerking van de doelgroepenstrategie en marktanalyse. Daarnaast onderzochten ze een nieuw verdienmodel door deel te nemen aan het Membership Puzzle Project, een onderzoeksgroep van New York University die de ontwikkeling van twintig online nieuwsplatforms wereldwijd heeft onderzocht.

Dat leverde onverwachte kruisbestuivingen op: ‘Deelname aan het Membership Puzzle Project bood ons de kans om ervaringen te delen en te leren van een andere, maar verwante sector: de journalistiek,’ aldus Monique Dirven.

Tip: Voor onderzoek naar verdienmodellen, doelgroepen en marktanalyse kun je samenwerken met studenten, onderwijsinstellingen en verwante sectoren.

Stap 2: conceptontwikkeling

‘Uit het vooronderzoek is het ILFU membership voortgekomen, waarmee we de weg van maker tot lezer op een nieuwe manier organiseren. Hierbij maken we een onderscheid tussen gratis content voor alle lezers, en betaalde content voor members, strijders die nieuwe literatuur willen steunen.’

‘In het membershipmodel is het festival een directe schakel tussen maker en lezer: wij financieren, produceren en distribueren nieuwe literaire werken en zorgen dat deze bij een publiek terechtkomen dat daarvoor op voorhand betaalt met een membership. Daarna kunnen de werken alsnog terechtkomen in de traditionele keten.’

Online content wordt opgenomen in de ILFU studio.

Stap 3: proof of concept

In 2021 ging het ILFU platform online als een eerste ‘minimal viable product’. Met de 140 eerste leden is onderzocht hoe het membership verder vorm te geven. En om te zien hoe je het festival, de academy (het opleidingsprogramma) en het platform één geheel kan laten vormen.

In de driehoeksrelatie tussen schrijver, uitgever/bibliotheek/boekhandel en lezer verandert de verhouding van de lezer van consument naar bijdrager en ondersteuner van nieuwe literatuur. ‘Er is in ons model niet zozeer sprake van een financiële transactie die zorgt dat jij als geïnteresseerde lezer een product aanschaft dat wij aanbieden. Als member help je met je financiële bijdrage, je aandacht, je ideeën en commentaar om nieuwe literatuur voort te brengen.’

Tip: werk stapsgewijs (iteratief) en pas onderweg aan.

Stap 4: lancering online platform

In april 2022 werd het platform gelanceerd als online medium waarop dagelijks nieuwe verhalen, gedichten, interviews en podcasts worden gepubliceerd. Het doel was om 1000 betalende leden te werven. De ledenwervingscampagne werd uitgezet onder nieuwsbriefabonnees, het relatiebestand en via een mediacampagne. In juni 2022 had ILFU 1092 leden. ‘Het nieuwe online platform was een succes.’

Tip: betrek je hele team bij een grote nieuwe (online) ontwikkeling. ILFU lanceerde het platform met het bestaande team.

Stap 5: oogsten maar!

• De creatie van nieuw cultuuraanbod leidde tot een verbreding, verdieping en versterking van het aanbod. Er worden online schrijvers, literaire genres en taalgebieden geprogrammeerd die minder snel op het festival aan bod komen. Ook is er kruisbestuiving van live en online programma’s.
• Er wordt online een groter publiek bereikt dan tijdens het festival.
• De inkomsten uit memberships maken 14% uit van de publieksomzet.
• Je kunt een maand- of jaarabonnement afsluiten dat automatisch doorloopt.
• De activiteiten van ILFU zijn toegankelijker voor mensen die het festival niet kunnen bezoeken vanwege de afstand, een fysieke beperking, tijdgebrek of uit financiële overwegingen.
• De band met het publiek is versterkt door de jaarronde programmering en omdat het online platform mogelijkheid heeft voor contact, reacties en inbreng.
• Festivalprogramma’s verkopen sneller uit, omdat de members als eerste early bird tickets kunnen kopen. En doordat ILFU het gehele jaar zichtbaar is, weten ook andere bezoekers het festival sneller te vinden.

Ook de ILFU platformredactie leest zich moedig in. Foto: Tessel Rijneveldshoek.

Stap 6: duurzame doorontwikkeling

Een online platform is nooit ‘klaar’ en vraagt voortdurend om aandacht. Na de succesvolle lancering van het platform deed ILFU een projectaanvraag bij Cultuurloket DigitALL om het platform duurzaam in de organisatie te borgen. Een nieuwe hoofdredacteur en redacteur geven handen en voeten aan de online programmering en het verdienmodel. Zij stemmen de on- en offline programmering structureel op elkaar af.

In deze fase zijn ook specifieke communicatiestrategieën ontwikkeld voor lezers en voor members. Gratis content wordt aangeboden voor lezers, betaalde content en extra voordelen voor members. Tussentijds wordt nagegaan welke formats veel worden gelezen, beluisterd of bekeken. Op basis van deze publieksbehoeften worden onderbouwde keuzes voor het laten maken (en publiceren) van nieuwe content.

Zakelijk directeur Monique Dirven: ‘Met de bijdrage van Cultuurloket DigitALL hebben we de doorontwikkeling van het ILFU membership platform tot een duurzaam en structureel onderdeel van onze programmering en exploitatie kunnen realiseren.’

Tot slot: het community-gevoel 

Het succes van het online platform van ILFU laat zien dat het mogelijk is om een online community op te bouwen en daarmee een digitaal verdienmodel te ontwikkelen. De uitdaging is het vinden van het juiste inhoudelijke concept passend bij de eigen missie en visie, het bereiken van het publiek, het ontwikkelen van een verdienmodel én dit inpassen in de bestaande programmering en exploitatie.

Verwacht niet dat lezers naar jou toe komen: breng je boodschap naar hen. Monique Dirven zegt daarover: ‘het community-gevoel is van belang, ook online. Hiermee bouw je een band op met je trouwe achterban van de toekomst.’

Verder lezen? Bekijk het interview met zakelijk directeur Monique Dirven van ILFU.