Moving Stories: Behangkamers komen tot leven met AR
Landhuis Oud Amelisweerd ontwikkelt een bezoekers- en thuisapp met Augmented Reality.
Hoe wek je als erfgoedmuseum 250 jaar oud behang tot leven? Met Augmented Reality (AR) natuurlijk!
Met steun van DigitALL ontwikkelt Landhuis Oud Amelisweerd de bezoekers- en thuisapp Moving Stories. We mochten op dinsdag 16 januari een testversie van de app uitproberen.
De uitdaging
De vier behangkamers zijn de eyecatcher van het landhuis. Het behang dateert uit 1770. Zo is de Chinese kamer tot aan het plafond versierd met behang met Chinese figuren erop waarop ook een drakenbootrace wordt afgebeeld. Hoe kun je bezoekers met extra aandacht laten kijken naar de rijke details? Dát is de uitdaging.
Zo ontstond het idee van Moving Stories, waarbij door middel van Augmented Reality (AR) een extra laag gelegd wordt over de bestaande werkelijkheid – in dit geval een toegevoegde laag over het behang. (Het bekendste AR-voorbeeld is de game Pokémon Go uit 2016.)
Hoe het werkt
Wiegende bloesems
In de eerste behangkamer scannen we een QR-code, die linkt naar een website in de browser. Het blijkt heel gebruiksvriendelijk: er hoeft geen app gedownload te worden en je kan gelijk van start met de rondleiding via de browser. Mooi werk van ontwikkelaar Studio RebelRebel, die de app maakte met WebXR (een door Google ontwikkelde techniek). Daarbij is het voor de instelling fijn dat er geen dure apparatuur als smart glasses aangeschaft hoeft te worden: bezoekers maken gebruik van hun eigen telefoon en koptelefoons.
De app laat in elke kamer vier details van het behang zien, waar de bezoeker naar op zoek moet. Hiervoor moet er aandachtig rondgekeken worden. Met je telefoon scan je de ruimte. Zodra de camera van de telefoon het desbetreffende detail (de ‘image marker’) herkent, weet het systeem dat er projecties vanuit de telefoon overheen geplaatst. Op je telefoon komt het behang dankzij 3D-ontwerper Jasper Hesseling (Mayonnaise) in beweging: de bloesems wiegen, vogels vliegen en de drakenboten varen rond. Tegelijkertijd begint een audioverhaal die achtergrondinformatie geeft.
Wie zijn de bezoekers?
Nog even terug naar het begin. Na de toekenning van de ontwikkelbijdrage startte Moving Stories met een doelgroepenonderzoek. Daaruit kwam naar voren dat Landhuis Oud Amelisweerd enerzijds jonge bezoekers (16 – 25 jaar) trekt, die afkomen op de programmering van kunst, cultuur, mode en muziek. Zij kennen de geschiedenis van het landgoed minder goed. Aan de andere kant is daar de kunstliefhebber (25 – 60 jaar) die de geschiedenis wel goed kent. De app moet aantrekkelijk zijn voor beide doelgroepen.
Na vooronderzoek werd een projectbijdrage bij DigitALL aangevraagd. Landhuis Oud Amelisweerd werkt hiervoor samen met het Centraal Museum, Universiteit Utrecht, Hogeschool Utrecht, Hogeschool voor de Kunsten Utrecht, Studio RebelRebel.
Technisch onderzoek
Vliegende vogels
Vervolgens werd gekeken met welke techniek het meest geschikt was voor gebruiksvriendelijke en visueel aantrekkelijke AR. Dat werd een browser-app (WebXR). De app haalt content input op uit het Content Management System (CMS) dat wordt beheerd door het museum. Het museum is eigenaar van de app en vanuit het CMS kunnen de verhaallijnen gemakkelijk worden opgehaald en aangepast voor de app.
De AR is gemaakt met behulp van Stimulated Localization and Mapping (SLAM). De smartphone herkent de vloer en het plafond op basis van sensor-informatie. Vervolgens heeft de visueel designer digitale objecten gemaakt in AR, zoals de vliegende vogels.
Voordelen van open source
80 procent van de Moving Stories software is open source, 20 procent is op maat ontwikkeld. Bij open source software is de broncode gepubliceerd en vrij beschikbaar is voor iedereen. Iedereen kan en mag deze software kopiëren, aanpassen, aanvullen en verspreiden zonder kosten aan auteursrechten en of toeslagen. Het is dus een (software) systeem waarmee iedereen kan werken!
Zo wordt de techniek en kennis van Landhuis Oud Amelisweerd gedeeld met Street Art Museum Amsterdam (SAMA), die met AR ook hun collectie wil verrijken. Voor het project i-SAMA ontving SAMA een ontwikkelbijdrage van Cultuurloket DigitALL.
Gebruikers testen
Feedback door tests
De app is getest met studenten van de Hogeschool Utrecht en Hogeschool voor de Kunsten Utrecht. Daaruit bleek dat bezoekers niet alleen in hun telefoon willen duiken, maar dat ze willen worden uitgedaagd om aandachtig de ruimtes te bekijken.
Daarnaast worden de 50 vrijwilligers en rondleiders van het museum in de digitale transformatie meegenomen. De app voegt juist iets toe naast de bestaande rondleidingen. Hierdoor zijn de vrijwilligers enthousiast om met de app aan de slag te gaan.
Tijdens de kennissessie op 16 januari blijkt dat de ‘image markers’ groter mogen (dus in plaats van een scanbare diameter van 50 cm naar bijvoorbeeld 1 meter), zodat de telefoon het detail sneller herkent. Die feedback wordt mooi meegenomen voor de volgende versie. Al met al werkte de app goed. Met Moving Stories worden gelaagde verhalen verteld over het historische landhuis.
Lancering
Bezoekers kunnen vanaf de lente van 2024 Moving Stories ervaren in Landhuis Oud Amelisweerd, en via de thuis-app.