Interview
Hoe Drents Museum de collectie verbindt aan locaties met digitale ervaringen
Suzanne Rus, regioconservator bij het Drents Museum vertelt over het project Ontdek Drenthe.
Ontdek Drenthe is een webapp voor digitale en immersieve storytelling. Bijzondere verhalen en objecten worden tot leven gebracht op speciale plekken in de provincie. Op 20 locaties wordt op een plek met cultuurhistorische waarde een digitale beleving aangeboden die de verhalen van de plek tot leven brengt: van hunebed tot het landschap dat Vincent van Gogh inspireerde.
Allereerst, je werkt sinds 2021 bij Het Drents Museum als regioconservator. Wat houdt jouw functie in?
Het Drents Museum is het grootste museum in Drenthe. Als regioconservator verbind ik het Drents Museum met andere musea in de provincie. Wij vinden het belangrijk dat objecten uit deze collectie niet alleen in ons museum, maar ook op andere plekken en in andere musea te zien zijn. Daarom zet ik me in voor het uitlenen van objecten. Ook wissel ik kennis uit en help ik andere musea met tentoonstellingen. Door regelmatig langs te gaan, zorg ik dat we van elkaar leren en de lijnen kort blijven.
Het doel van mijn functie is om de lijntjes tussen musea korter te maken én het lijntje naar het publiek te versterken. Ontdek Drenthe is hier een heel mooi voorbeeld van.
Op de hoogte blijven?
Volg ons op
Kan je meer vertellen over Ontdek Drenthe, en hoe en wanneer het idee hiervoor is ontstaan?
Het idee ontstond al 10 jaar geleden, tijdens de ontwikkeling van een nieuwe collectiepresentatie. Het Drents Museum wilde samen met andere musea het Drentse verhaal vertellen – ook buiten de muren van het museum. Toen ik vier jaar geleden als regioconservator werd aangesteld, ben ik hiermee aan de slag gegaan. Het museum werkte al samen met YIPP, een studio uit Amsterdam die multimediale ervaringen maakt. We zijn gaan praten over hoe de collectie ook buiten het museum ervaarbaar gemaakt kon worden. Hieruit is het eerste idee voor Ontdek Drenthe ontstaan.
Een ander museum of andere gemeente kan deze technologie gebruiken als zij een inhoudelijke link willen leggen tussen hun eigen collectie en locaties. Het echt een mooie manier om de collectie, het museum en dat wat daarbuiten is met elkaar te verbinden.
Samenwerking met Cultuurloket DigitALL
In overleg met Cultuurloket DigitALL hebben we ons iets te omvangrijke projectplan teruggebracht tot een pilot. We hebben het project in de eerste fase kleiner gemaakt om dingen uit te kunnen proberen. Ook kreeg ik van Cultuurloket DigitALL een Art-up traject aangeboden. Dat gaf het project echt een sprong! We hebben veel scherper gekregen wat we wilden. YIPP stelde zich super flexibel op en is meegegaan in dit traject. Zo hebben we stapsgewijs het project kunnen ontwikkelen, met ruimte voor aanpassingen. We hebben in de eerste fase 10 digitale ervaringen op locaties ontwikkeld en we breiden dit in de projectfase uit naar 20 locaties.
Jullie werken nu al een flinke tijd samen met YIPP uit Amsterdam. Kan je iets over die samenwerking vertellen?
We hebben YIPP leren kennen tijdens de ontwikkeling van onze nieuwe collectiepresentatie. We hadden een call uitgezet voor het nieuwe tentoonstellingsontwerp, en deze opdracht is aan NorthernLight gegeven. Zij hebben vervolgens YIPP betrokken voor de ontwikkeling van de digitale ervaringen. We wilden graag met hen blijven werken voor Ontdek Drenthe.
In de dagelijkse praktijk ziet de samenwerking er als volgt uit: YIPP maakt een flexibele planning op basis van bezetting en mogelijkheden. Wanneer de uitwerking van inhoud, concept of iets anders meer tijd nodig heeft, kan er in overleg geschoven worden. Ik zit er als projectleider bovenop en maak veel uren om het contact met YIPP te onderhouden. Ook ben ik het lijntje naar partners en musea. Per locatie zijn we ongeveer vier maanden bezig met ontwikkelen van het product. Het vergt dus een enorme tijdsinvestering, en dat doen we al iets meer dan twee jaar.
We ronden het project straks af, maar dan blijft er wel nog veel te doen qua onderhoud. Teksten aanpassen, bordjes buiten schoonhouden – aan veel dingen had ik van tevoren niet gedacht! En dan is er natuurlijk ook het digitale gedeelte. Momenteel kunnen wij de digitale ervaringen niet zelf onderhouden, die zijn in beheer van YIPP. We hebben een servicecontract afgesloten om de ervaringen de komende jaren in de lucht te houden.
Wordt dit uiteindelijk onderdeel van jullie museale beleid?
Absoluut! De uren van een ontwikkelaar zijn duur, en het is ook goed om producten in eigen beheer te hebben. Er is onlangs een collega Digitale Producten aangesteld. Dus we zijn van binnenuit ook echt aan het veranderen. Dat is in een stroomversnelling gekomen door Ontdek Drenthe. We gaan meer mankracht inzetten op digitale producten – van podcast tot game. We zijn ook onderdeel van de werkgroep Digitale Strategie van DEN om ervoor te zorgen dat het beklijft binnen de organisatie. En om nieuwe verbindingen te kunnen maken.
Bedoel je hiermee ook de verbinding met een nieuw publiek?
Zeker. Museale drempels zijn vaak nog steeds hoog. We proberen nu met digitale toepassingen buiten het museum verhalen te vertellen en nieuwe doelgroepen zo de collectie te laten beleven. Vervolgens nodigen we deze bezoekers uit ook naar het museum te komen. En dat heeft effect: we zijn bezig met publieksonderzoek, maar we krijgen nu al vaak te horen dat mensen via de mobiele games en AR-ervaringen nieuwe locaties en musea hebben ontdekt. Daar doen we het voor!
Testen met het publiek en daarop aanpassen is namelijk heel belangrijk. Zodat je zeker weet dat wat je maakt, ook werkt. En testen helpt niet alleen met de opbouw en de inhoud van games, maar ook op het gebied van marketing en verspreiding.
Heb je tip voor culturele instellingen die ook aan de slag willen met digitale toepassingen, zowel in het museum als daarbuiten?
Allereerst: er gaat veel tijd in zitten! Het vraagt veel van een organisatie. En als je het wilt, moet je er voor de volle 100% voor gaan. Alleen dan werkt het voor zowel de organisatie als het publiek.
Maak verder goede afspraken met je digitale partner. Het is belangrijk een duidelijke planning te maken die veel ruimte laat voor aanpassingen in het traject. Testen met het publiek en daarop aanpassen is namelijk heel belangrijk. Zodat je zeker weet dat wat je maakt, ook werkt. En testen helpt niet alleen met de opbouw en de inhoud van games, maar ook op het gebied van marketing en verspreiding.
Ten slotte raad ik iedereen aan om al in een vroege fase met een ontwikkelaar om tafel te gaan. Met een technische partner weet je wat er kan, en vooral wat het kost. In ons geval kon YIPP ons al snel vertellen dat buiten de museummuren niet alles mogelijk is – heel anders dan bij het ontwikkelen van grote interactieve installaties op zaal. Als je buiten werkt, heb je met andere factoren te maken: het type telefoon van de gebruikers, minder stabiele internetverbinding. We leerden ook dat je op buitenlocaties niet kan werken met GPS – dat wijkt vaak 15-30 meter af.
Hoe kan de technologie van Ontdek Drenthe door anderen worden gebruikt?
De content van ons specifieke product is natuurlijk ontwikkeld voor buitenlocaties en onderwerpen die gerelateerd zijn aan onze eigen collectie. Maar het concept is zeker toepasbaar op andere provincies en musea. Een ander museum kan dezelfde technologie gebruiken als zij een inhoudelijke link willen leggen tussen hun eigen collectie en locaties. Het echt een mooie manier om de collectie, het museum en dat wat daarbuiten is met elkaar te verbinden. Als musea of provincies geïnteresseerd zijn, mogen ze me zeker bellen!
Dit interview is onderdeel van de Toolkit van Cultuurloket DigitALL. Wil jij de technologie van Ontdek Drenthe inzetten om je eigen collectie te verbinden aan fysieke locaties? Je kunt vanaf februari 2026 een aanvraag doen voor een Implementatiebijdrage, waarmee een toepassing uit de Toolkit kan worden gebruikt of doorontwikkeld voor eigen gebruik.