Even voorstellen: programmamanager Tanja Zuijderwijk

Hoi Tanja, wat houdt het werk als programmamanager bij Cultuurloket DigitALL in?
Als programmamanager ben ik de schakel tussen de verschillende activiteiten en partners van ons programma. Ik houd het overzicht over de richting en inhoud van Cultuurloket DigitALL. Ik zorg voor een soepele samenwerking tussen onze samenwerkingspartners, overleg met beleidsmakers, houd in de gaten wat er in de sector gebeurt en voer vooral veel gesprekken met instellingen over hun plannen.

Wat doe je naast DigitALL? En wat heb je hiervoor gedaan? 
Voor Cultuurloket DigitALL heb ik meer dan 15 jaar digitale projecten in de culturele sector begeleid als projectleider, met name in de erfgoedsector. De website van de Anne Frank Stichting en Museum Boijmans Van Beuningen waren mooie grote projecten waar ik aan heb gewerkt, maar ook de digitale herinrichting van Het Scheepvaartmuseum. In 2020 en 2021 heb ik in samenwerking met DEN, en in opdracht van het Ministerie van OCW een onderzoek gedaan naar digitalisering in de podiumkunstensector.

Naast mijn werk bij DigitALL help ik culturele instellingen met de vernieuwing van interne processen door hen te leren agile te werken, oftewel, meer wendbare processen in te richten. Agile werken komt uit de tech-sector. Ook in de culturele sector kan deze werkvorm helpen om effectiever digitale (en andere) projecten te uit te voeren.

Wat vind je het leukst aan het werk als programmamanager bij DigitALL?
Het allerleukst zijn de gesprekken met instellingen die plannen voorleggen. Soms zijn dat al heel uitgewerkte plannen, maar het gebeurt ook vaak dat instellingen een aantal plannen voorleggen om te bespreken wat passend zou zijn. Ik vind het daarbij belangrijk niet alleen aan onze criteria te denken, maar ook aan wat er bij de instelling en hun publiek past.

Bij DigitALL ondersteunen we musea, festivals, muziekpodia, theaters, filmtheaters en podiumkunstproducenten en dan ook nog eens van groot tot klein en vaak in samenwerkingsverband. Die gesprekken zijn zo divers en geven mij een heel mooi beeld van de digitale ontwikkeling binnen de sector.

Er is heel veel creativiteit, maar er zijn ook nog veel vragen over welke plek techniek zou moeten hebben. Ik vind het mooi om instellingen te helpen richting te geven aan die zoektocht.

Ik noem ook House of Legacies, waarin The Need for Legacy een nieuwe benadering van archieven in de podiumkunsten introduceert, waarbij aandacht is voor gemarginaliseerde verhalen van makers van kleur. Ook de Poetry Pal van het festival Poetry International wil ik graag gaan proberen zodra het er is. De Poetry Pal is een digitale gids door het enorme archief van gedichten van het festival.

Tip! House of Legacies presenteert over The Need for Legacy tijdens DigitALLks: Inclusieve technologie – maar hoe dan? op woensdag 4 juni (15:00 uur).

Wat maakt dat je enthousiast wordt van een aanvraag?
Ik word enthousiast als een project logisch en samenhangend is. Een digitale toepassing is niet overal nuttig of geschikt voor. Er moet een noodzaak voor het publiek worden gezien waarbij een digitale oplossing een logisch en goed antwoord kan bieden.

Daarbij staat experiment centraal. Een aanvraag waarbij de uitkomst nog onzeker is: we denken dat het zo gaat werken, maar misschien is dat niet zo. Daar word ik blij van, omdat dat betekent dat we nieuwe dingen gaan leren, waarvan anderen in de sector vervolgens ook kunnen profiteren.

Cultuurloket DigitALL is nu ruim 2,5 jaar geopend. Welke ontwikkelingen heb je in deze periode voorbij zien komen?
De meest opvallende ontwikkeling is waarschijnlijk de opkomst van AI. Toen wij 2,5 jaar geleden het loket openden, was dat nog geen belangrijk onderwerp. Dat is nu helemaal anders, en gelukkig wordt er binnen veel projecten onderzoek gedaan naar hoe AI op een relevante manier kan worden toegepast.

Tanja (midden) tijdens DigitALLks. Foto: Fluer Mulder

Verder zien we veel mooie samenwerkingen ontstaan binnen de projecten die we ondersteunen. Ik heb de indruk dat er steeds meer ruimte gevoeld wordt voor samenwerkingen tussen culturele instellingen en dat instellingen vaker over de eigen muur heen kijken. Samenwerkingen tussen musea en producenten van podiumkunsten die met VR werken bijvoorbeeld, dat levert hele spannende projecten op.

Welke uitdagingen of kansen zie jij voor de culturele sector als het aankomt op het gebruik van digitale technologie door culturele instellingen?
De grootste uitdaging is dat techniek nooit leidend mag worden, het is altijd een middel. Het mooie is dat techniek nooit zonder mensen kan bestaan en juist de creativiteit in onze sector kan de betekenis van de inzet van techniek verdiepen.

Heb je tot slot een tip voor organisaties die digitale technologie willen inzetten om het contact met het publiek te versterken? 
Laat je niet uit het veld slaan door de razendsnelle ontwikkelingen in de techniek. De culturele sector is geen tech-sector, en dat hoeft ook niet. Als je dichtbij jezelf blijft en techniek als middel (en niet als doel) inzet, dan komen daar hele mooie projecten uit die ook van toegevoegde waarde zijn voor de instelling.

Daarbij is het belangrijk om klein te beginnen: je hoeft niet meteen naar de eindstreep te sprinten, begin klein met experimenteren, en leer stapsgewijs met je publiek mee. Vanuit veel andere sectoren wordt er jaloers gekeken naar de nauwe band die culturele instellingen met hun publiek hebben. In onze sector kom je veel vaker in aanraking met je publiek dan in veel andere sectoren. Als je bereid bent om samen met je publiek te leren over wat waardevol is voor hen, kom je veel verder dan wanneer je de nieuwste technische hypes volgt.